EΣ/Τμ7(ΚΠΕ)/3/2014
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Μη νόμιμη η καταβολή ποσου που αφορούσε στη φερόμενη ως δικαιούχο αυτού εταιρεία «….», ποσού 23.900,00 ευρώ, για την πληρωμή του 1ου Λογαριασμού του έργου «….».Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγινα δεκτά στη μείζονα σκέψη της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι αβασίμως προβάλλεται ο πρώτος λόγος διαφωνίας, καθώς το γεγονός ότι η κατασκευή της περίφραξης είχε προβλεφθεί στη μελέτη και απετέλεσε αντικείμενο του έργου «….», δεν ασκεί επιρροή στη νομιμότητα της εντελλόμενης εν προκειμένω δαπάνης, το δε σύννομο ή μη της επιλογής της μείωσης των προβλεπόμενων ποσοτήτων για την κατασκευή σιδηρού κιγκλιδώματος, προκειμένου να καλυφθεί η αστοχία της αρχικώς μελέτης (25/2010) αποτελεί ζήτημα που θα κριθεί κατά τον έλεγχο των δαπανών του προαναφερθέντος έργου. Μη νομίμως όμως εντέλλεται η συγκεκριμένη δαπάνη κατά τον βασίμως προβαλλόμενο δεύτερο λόγο διαφωνίας, διότι, εφόσον το κτίριο του βρεφονηπιακού σταθμού και το οικόπεδο επί του οποίου εκτελείται το κρίσιμο έργο ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα στο Δήμο … (βλ. την από 12.7.2013 βεβαίωση ιδιοκτησιακού καθεστώτος της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου ….και δεν προκύπτει η καθ’ οιονδήποτε τρόπο μεταβίβαση της κυριότητας αυτού στο οικείο Ν.Π.Δ.Δ., παρά μόνο η χρήση του, η εκτέλεση του έργου της περίφραξης του βρεφονηπιακού σταθμού, με δαπάνες του Ν.Π.Δ.Δ., επί αλλότριου ακινήτου, δεν προβλέπεται από τους καταστατικούς του σκοπούς ούτε ερείδεται σε διάταξη νόμου ενώ δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι εξυπηρετεί τη λειτουργική δραστηριότητα ή την αποτελεσματικότερη εκπλήρωση των σκοπών του. Πλην όμως, το Κλιμάκιο, εκτιμώντας το γεγονός ότι η «…» επρόκειτο να λειτουργήσει το βρεφονηπιακό σταθμό κατά το σχολικό έτος 2012 – 2013, μέσω του προγράμματος της ΕΕΤΑΑ, στη δράση «Εναρμόνιση οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής», κρίνει ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα αρμόδια όργανα του Ν.Π.Δ.Δ. δεν ενήργησαν με πρόθεση καταστρατήγησης των εφαρμοστέων διατάξεων, αλλά διότι, συγγνωστώς υπέλαβαν, ότι οι δαπάνες του κρίσιμου έργου, που τελούσε σε άμεση συνάρτηση με τη λειτουργικότητα του παραχωρηθέντος στο νομικό πρόσωπο κτιρίου για την υλοποίηση του ως άνω προγράμματος, θα έπρεπε να βαρύνει τη χρήστη των εγκαταστάσεων «…...», στην οποία και ανήκε η ευθύνη της ασφάλειας των φιλοξενούμενων νηπίων και όχι τον ιδιοκτήτη των εγκαταστάσεων Δήμο. Συνεπώς, σύμφωνα με όσα προηγουμένως κρίθηκαν και έγιναν δεκτά, η εντελλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι μη νόμιμη, αυτό όμως θα μπορούσε να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής πλάνης, εάν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος 2013, σε βάρος των πιστώσεων του προϋπολογισμού του οποίου εκδόθηκε.
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/Τ7/29/2006
Προγραμματική σύμβαση μεταξύ Δήμου, Βρεφονηπιακού Σταθμού (ΝΠΔΔ) και Κοινοτικής Επιχείρησης. Μη νόμιμη, διότι ανεπίτρεπτα η τελευταία καθίσταται μοναδικός αντισυμβαλλόμενος του Δήμου, αφού έχει ανατεθεί σ΄αυτήν εξ ολοκλήρου η υλοποίηση της ως άνω σύμβασης, κατά παράβαση του άρθρου 35 παρ. 1 του Δ.Κ.Κ. Εξάλλου, η χρηματοδότηση του Βρεφονηπιακού Σταθμού από το δήμο και η μεταφορά του ποσού στην Κοινοτική Επιχείρηση συνιστά ανεπίτρεπτη κατά νόμο (άρθρ. 277 παρ. 8 Δ.Κ.Κ.) επιχορήγηση αυτής.
EΣ/Τμ.7/205/2007
Προγραμματικές συμβάσεις.Μη νόμιμη η καταβολη ποσου 12.000 ευρώ στην Αναπτυξιακή Επιχείρηση Δήμου …(….) σε εκτέλεση της από 10.7.2006 προγραμματικής σύμβασης που έχει συναφθεί μεταξύ του Δήμου …., της ….και του Ε΄ Βρεφονηπιακού Σταθμού για την εκπόνηση και εφαρμογή ολοκληρωμένου προγράμματος παροχής υπηρεσιών στα προνήπια και νήπια του νέου Τμήματος του Παραρτήματος ως άνω Βρεφονηπιακού Σταθμού (...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Τμήμα κρίνει ότι η ελεγχόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη, καθόσον τόσο το αντικείμενο όσο και το χρονικό διάστημα ισχύος της δεύτερης, από 10.7.2006, προγραμματικής σύμβασης για την εκπόνηση και εφαρμογή ολοκληρωμένου προγράμματος παροχής υπηρεσιών στα προνήπια και νήπια του νέου τμήματος του παραρτήματος του Ε΄ Βρεφονηπιακού Σταθμού …..εμπίπτει στο αντικείμενο της από 2.5.2006 προγραμματικής σύμβασης, που περιλαμβάνει την παροχή των ίδιων ακριβώς υπηρεσιών σε όλα τα νήπια και προνήπια του Ε΄ Βρεφονηπιακού Σταθμού συμπεριλαμβανομένου και του Παραρτήματός του, επομένως και νέου Τμήματος του Παραρτήματος αυτού, όπως άλλωστε ορίζεται ρητά και στο άρθρο 3 της σύμβασης αυτής, το οποίο παράρτημα είχε ιδρυθεί και λειτουργούσε ήδη στο ισόγειο του μισθωμένου από το Δήμο ακινήτου (βλ. το από 3.3.2006 ιδιωτικό συμφωνητικό) για την στέγαση του Ε΄ Βρεφονηπιακού Σταθμού, πριν από την υπογραφή της σύμβασης αυτής (2.5.2006). Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, το υπό κρίση χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.
ΕΣ/Τμ.1(ΚΠΕ)262/2014
Μη νόμιμη η καταβολή αμοιβής σε εργαζόμενους Δημοτικού Βρεφοκομείου σε εκτέλεση συμβάσεων παροχής υπηρεσιών, οι οποίες καταρτίστηκαν κατ’ εφαρμογή του άρθρου 209 του κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του Ν. 3463/2006 (ΦΕΚ Α΄ 114) Κ.Δ.Κ., καθόσον με τις συναφθείσες συμβάσεις καλύπτονται πάγιες και διαρκείς ανάγκες, διότι το αντικείμενο των εν λόγω συμβάσεων, δεν είναι ποσοτικά και χρονικά περιορισμένο, αλλά ανακύπτει σε μόνιμη βάση και για το σύνολο του σχολικού έτους, οι δε ανατιθέμενες στους εργαζόμενους εργασίες ανάγονται στη συνήθη λειτουργική δραστηριότητα του Τμήματος Βρεφονηπιακού – Παιδικού Σταθμού. Επιπλέον, ο αριθμός των σχετικώς συναφθεισών συμβάσεων (21), υπερβαίνει κατά πολύ τον αριθμό των προβλεπόμενων στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας μη καλυφθεισών οργανικών θέσεων (6), αλλά και τον αριθμό των συμβάσεων έργου, η έγκριση των οποίων ζητήθηκε και τελικώς καταρτίσθηκαν, παρά την προηγούμενη σύναψη των εν λόγω συμβάσεων παροχής υπηρεσιών, με αποτέλεσμα να φέρονται ότι απασχολούνται στο Βρεφοκομείο 33 άτομα.
ΕλΣυν.Τμ.7(ΚΠΕ)137/2014
ΕΡΓΑΣΙΕΣ – ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ:Νόμιμη η καταβολή μέρους δαπάνης από Δήμο σε ιδιωτική εταιρεία για περιφράξεις κοινόχρηστων και δημοτικών χώρων, καθόσον είναι νόμιμη η με απευθείας ανάθεση σύναψη σύμβασης παροχής υπηρεσιών, σύμφωνα με το άρθ.83 ν.2362/95 και το άρθρο 1 της κατ’εξουσιοδότηση αυτού εκδοθείσας 35130/739/9.8.2010 Υ.Α,, αφού παρά το ότι έχει μικτό χαρακτήρα, δηλαδή της προμήθειας των υλικών περίφραξης και των εργασιών τοποθέτησης αυτών, προέχων όμως χαρακτήρας και κύριο αντικείμενό της ανάθεσης είναι η εκτέλεση από τον ανάδοχο των εργασιών περίφραξης και όχι η προμήθεια των υλικών. Ο χαρακτήρας της ως άνω σύμβασης δεν αναιρείται από το γεγονός ότι εκδόθηκε τιμολόγιο πώλησης και όχι τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών.
ΕλΣυν.Κλ.1/262/2014
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά .., το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι εντελλόμενες με τα ελεγχόμενα εντάλματα δαπάνες δεν είναι νόμιμες, δεδομένου ότι με τις σχετικώς συναφθείσες συμβάσεις καλύπτονται πάγιες και διαρκείς ανάγκες, ... Και τούτο, διότι το αντικείμενο των εν λόγω συμβάσεων, όπως περιγράφεται στις οικείες αποφάσεις του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του Βρεφοκομείου και στο κείμενο των συναφθεισών συμβάσεων δεν είναι ποσοτικά και χρονικά περιορισμένο, αλλά ανακύπτει σε μόνιμη βάση και για το σύνολο του σχολικού έτους, οι δε ανατιθέμενες στους φερόμενους ως δικαιούχους εργασίες ανάγονται στη συνήθη λειτουργική δραστηριότητα του Τμήματος Βρεφονηπιακού – Παιδικού Σταθμού και στα καθήκοντα των προβλεπόμενων στον Οργανισμό του Βρεφοκομείου ειδικοτήτων Νηπιαγωγών, Ψυχολόγων, Κοινωνικών Λειτουργών, Βρεφονηπιοκόμων, Καθαριστών και Μαγείρων...(...)τα αρμόδια όργανα του Βρεφοκομείου δεν ενήργησαν με σκοπό την καταστρατήγηση των κειμένων διατάξεων. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, δικαιολογείται η κατ΄ εξαίρεση θεώρηση, λόγω συγγνωστής πλάνης, των ελεγχόμενων χρηματικών ενταλμάτων...(συγγνωστή πλάνη)
ΕλΣυν/Κλ.5(ΚΠΕ)47/2015
ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ:Κωλύεται η υπογραφή της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης εργασιών του έργου «Κατασκευή βρεφονηπιακού σταθμού Δημοτικού Διαμερίσματος Δήμου … (αίθουσα πολλαπλών χρήσεων & βοηθητικών χώρων υπόγειο)», συμβατικού ποσού 161.900,24 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.), διότι οι περιστάσεις που επικαλείται ο Δήμος για την εκτέλεση των επίμαχων εργασιών δεν είναι απρόβλεπτες και, ως εκ τούτου, δεν δύνανται να δικαιολογήσουν τη σύναψη της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης με τον ανάδοχο του αρχικού έργου. Οι εργασίες της ελεγχόμενης σύμβασης, οι οποίες οφείλονται στη διαπίστωση ότι οι συμβατικές ποσότητες υπολείπονται των πραγματικά απαιτούμενων, δεν υπαγορεύθηκαν από τη συνδρομή αιφνίδιων πραγματικών γεγονότων, τα οποία αντικειμενικά δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν και κατά συνέπεια, η ανάγκη εκτέλεσης των ως άνω εργασιών της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης οφείλεται σε αστοχία της μελέτης, η οποία θα είχε αποφευχθεί, εάν είχε καταβληθεί η δέουσα επιμέλεια κατά την εκπόνηση αυτής και όχι στη συνδρομή περιστάσεων που δεν μπορούσαν να προβλεφθούν, Επομένως οι σχετικές δαπάνες μπορούν να καλυφθούν μόνο από το κονδύλιο των απροβλέπτων της αρχικής σύμβασης.
ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.7/86/2019
Επιχορήγηση :Με αυτά τα δεδομένα, η ελεγχόμενη δαπάνη είναι νόμιμη. Ειδικότερα, δεν ήταν απαραίτητη η ανάλωση του ποσού της τακτικής επιχορήγησης προκειμένου να χορηγηθεί έκτακτη, καθόσον στο πλέγμα των διατάξεων περί επιχορηγήσεων των ν.π.δ.δ. των δήμων δεν προβλέπεται τέτοια προϋπόθεση. Περαιτέρω, η δυνατότητα έκτακτης επιχορήγησης του ν.π.δ.δ. προβλέπεται ευθέως από τις διατάξεις του Κ.Δ.Κ. που ανωτέρω παρατίθενται, ως εκ τούτου δεν ασκεί επιρροή το γεγονός ότι δεν ορίζεται η επιχορήγηση αυτή ως πόρος στη συστατική του πράξη. Εξάλλου, μπορεί μεν στην 174/30.7.2018 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την αναμόρφωση του προϋπολογισμού του Δήμου να μη διαλαμβάνεται ότι η επιχορήγηση προς το ν.π.δ.δ. ήταν έκτακτη, από τη μεταγενέστερη όμως απόφαση 214/12.9.2018 έγκρισης του προϋπολο-γισμού του ν.π.δ.δ., όπου ρητώς αναφέρεται στο σχετικό τίτλο του Κ.Α. ότι πρόκειται για έκτακτη επιχορήγηση, προκύπτει ότι το Δημοτικό Συμβούλιο κατά την έγκριση γνώριζε την αιτία της δαπάνης, τον προορισμό και τον έκτακτο χαρακτήρα αυτής. Τέλος, η πραγματοποίηση της συναυλίας τελούσε υπό την αίρεση της έγκρισης παραχώρησης του Ωδείου ....... του Αττικού, που έλαβε χώρα στις 10.7.2018, επομένως δεν ήταν δυνατή η πρόβλεψη της επίμαχης δαπάνης και η ένταξή της στον προϋπολογισμό έτους 2018 του ν.π.δ.δ., ο οποίος καταρτίσθηκε στο τέλος του προηγούμενου έτους 2017.
ΕλΣυν.Κλ.1/194/2013
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Με τα δεδομένα αυτά .. προκύπτουν οι λόγοι για τους οποίους οι εν λόγω εργασίες έπρεπε να καλυφθούν μέσω σύμβασης παροχής υπηρεσιών, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 209 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, απορριπτομένου ως αβασίμου του σχετικού δεύτερου λόγου διαφωνίας. Πλην όμως, οι υπηρεσιακές ανάγκες, όπως αυτές περιγράφονται στις οικείες αποφάσεις της Αντιπροέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του Βρεφοκομείου και στο κείμενο των συναφθεισών συμβάσεων δεν είναι ποσοτικά και χρονικά περιορισμένες, αλλά ανακύπτουν σε μόνιμη βάση και για το σύνολο του σχολικού έτους, οι δε ανατιθέμενες στους φερόμενους ως δικαιούχους εργασίες ανάγονται στη συνήθη λειτουργική δραστηριότητα του Τμήματος Βρεφονηπιακού – Παιδικού Σταθμού και στα καθήκοντα των προβλεπόμενων στον Οργανισμό του Βρεφοκομείου ειδικοτήτων Νηπιαγωγών, Ψυχολόγων, Κοινωνικών Λειτουργών, Νηπιοβρεφοκόμων και Καθαριστών..(..)τα αρμόδια όργανα του Βρεφοκομείου δεν ενήργησαν με σκοπό την καταστρατήγηση των κειμένων διατάξεων, αλλά γιατί υπέλαβαν από πλάνη τους ότι μπορούσαν να προβούν στη σύναψη των επίμαχων συμβάσεων, η πλάνη τους δε αυτή είναι συγγνωστή.(συγγνωστή πλάνη)
Ελ.Συν.Τμ.7(ΚΠΕ)395/2015
Μελέτες - Υπηρεσίες:Μη νόμιμη η καταβολή αμοιβής από Δήμο σε αχιτέκτονα μηχανικό – τεχνικό σύμβουλο σε εκτέλεσης σύμβασης, για το έργο ‘Μελέτη Βρεφονηπιακού Σταθμού …..», καθόσον οι ανωτέρω υπηρεσίες εντάσσονται εννοιολογικά στις συμβάσεις παροχής υπηρεσιών του άρθρου 1 παρ. 2β΄ του ν. 3316/2005 (ΦΕΚ Α΄ 85/2005), καθόσον προσιδιάζουν σε «υπηρεσίες αρχιτέκτονα, υπηρεσίες μηχανικού και ολοκληρωμένες υπηρεσίες μηχανικού», «υπηρεσίες πολεοδομικού σχεδιασμού και αρχιτεκτονικής τοπίου» και «συναφείς υπηρεσίες παροχής επιστημονικών και τεχνικών συμβουλών» και συνεπώς μη νομίμως ανατέθηκαν απευθείας, χωρίς να τηρηθεί η διαδικασία διαγωνισμού του ν. 3316/2005 και συντρέχουν οι προϋποθέσεις που τίθενται με τον ίδιο νόμο για την εξαιρετική προσφυγή στη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης.
ΕΣ/ΚΛΙΜ/Ζ/11/2018
Έλεγχος νομιμότητας σχεδίου σύμβασης (παραχώρηση parking).(..)που αφορά στη συνεργασία μεταξύ του Δήμου ... και της ανώνυμης εταιρείας ΟΤΑ με την επωνυμία «...» (στο εξής: ....), με σκοπό την πιλοτική αναβάθμιση και επικαιροποίηση της μηχανογραφικής οργάνωσης και λειτουργίας του υπόγειου σταθμού αυτοκινήτων της πλατείας ..., καθώς και την παραχώρηση των υπηρεσιών διαχείρισης και λειτουργίας του στη ...Με δεδομένα τα ανωτέρω το Κλιμάκιο κρίνει ότι :1) Δοθέντος ότι στο ελεγχόμενο σχέδιο δεν αποτυπώνεται αναλυτικά το κόστος των αναλαμβανόμενων εκ μέρους της ... ΑΕ υποχρεώσεων (ήτοι το κόστος παραγωγής/προμήθειας του λειτουργικού συστήματος –λογισμικό - καθώς και το κόστος διοίκησης-διαχείρισης του σταθμού για τέσσερα έτη), αλλά προκύπτει ότι αυτή θα εισπράττει 15% των συνολικών μηνιαίων εσόδων από τη λειτουργία του σταθμού, το ποσό αυτό συνιστά αμοιβή της για τις παρεχόμενες από αυτήν υπηρεσίες...Ως εκ τούτου για την ελεγχόμενη διαδικασία ανάθεσης, ενόψει του προϋπολογιζόμενου ανώτατου ποσού προσδοκώμενων εσόδων, εφαρμογή έχουν, καταρχήν, οι διατάξεις των άρθρων 1, 6 έως 29, των παραγράφων 1 έως 3 του άρθρου 33, καθώς και οι διατάξεις των άρθρων 34 έως 60 του τελευταίου αυτού νόμου (4413/2016).2) Ενόψει των σκοπών της ...., όπως προκύπτουν από το καταστατικό της, μέρος των οποίων εκτέθηκε ανωτέρω, προκύπτει ευθέως ότι μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται και σκοποί εμπορικοί (βλ. ανωτ. σκέψη IV, άρθρο 3 του....Συνεπώς, ανεξαρτήτως αν αυτοί συνάδουν με τη μορφή της ως αναπτυξιακής εταιρείας, η .... δεν δύναται να θεωρηθεί ως «οργανισμός δημοσίου δικαίου» κατά το άρθρο 3 παρ. 4 του ν.4413/2016...3) Η ...., ως αναπτυξιακή ανώνυμη εταιρεία του Δήμου ... δεν έχει, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (σκέψη IV B) εκ του νόμου ικανότητα να ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα, στην έννοια της οποίας εμπίπτει η διαχείριση και εκμετάλλευση υπογείου σταθμού αυτοκινήτων...Συνακόλουθα, μη δυνάμενη η .... να αναλάβει νομίμως την ως άνω δραστηριότητα, δεν δύναται και να την αναθέσει σε τρίτους (υπεργολάβους ή συνεργάτες), όπως επιχειρείται με το άρθρο 12 της ελεγχόμενης σύμβασης....Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω διαπιστώνονται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που κωλύουν την υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο,
Μη ανακλητέα με την ΕλΣυν.Τμ.6/526/2018,η οποία όμως αναθεωρήθηκε με την ΕλΣυνΤμ.Μειζ-Επταμ.Συνθ/903/2018 και κατ'επέκταση ανακλήθηκε και η παρούσα.