ΕΣ/Κλ.Τμ.7/192/2017
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
Καταβολή του μισθώματος για τη στέγαση Περιφερειακής Βιβλιοθήκης.(...) Με τα δεδομένα αυτά, ο όρος να διαθέτει το προς μίσθωση ακίνητο «βοηθητικό χώρο (πατάρι)» είχε εγκριθεί από την αρμόδια Οικονομική Επιτροπή, ενόψει του ότι τη θέσπισή του είχε ζητήσει και η Προϊσταμένη του πλέον αρμόδιου Τμήματος Περιφερειακών Βιβλιοθηκών του Δήμου, δεν απαιτείτο δε να έχει εγκριθεί και από το Δημοτικό Συμβούλιο. Άλλωστε, ουδείς προσέβαλε τον όρο αυτόν ως μη νόμιμο ή προσήλθε να υποβάλει προσφορά και αποκλείστηκε με την αιτιολογία ότι το προσφερόμενο από αυτόν ακίνητο δε διέθετε πατάρι, αλλά ισόγειο βοηθητικό χώρο.
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕλΣυν.Τμ.Μείζ-Επταμ.Σύνθ/3976/2014
Παροχή υπηρεσιών φύλαξης των κτιριακών εγκαταστάσεων :Αίτηση αναθεώρησης της 3071/2014 Απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίουμε την οποία απορρίφθηκε αίτηση της ως άνω αιτούσας για την ανάκληση της 160/2014 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού ΣυνεδρίουΜε τα δεδομένα αυτά, ο όρος αυτός παρίσταται, κατά την κρίση του Τμήματος, εύλογος για την επίτευξη του δημοσίου συμφέροντος, που συνίσταται εν προκειμένω στην αποτελεσματική εκτέλεση από τον ανάδοχο της ανατεθείσης υπηρεσίας, καθόσον τόσο από τα κατατεθέντα από την αιτούσα στοιχεία σχετικά με την εκτέλεση προηγούμενων συμβάσεων όσο κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας προκύπτει ότι η απορρόφηση του εργολαβικού κέρδους και του διοικητικού κόστους από τους υποψήφιους εγείρει ζητήματα ως προς την προσήκουσα εκτέλεση των εν γένει υποχρεώσεών τους. Κατά τούτο, η θέσπιση του επίμαχου ορίου αποδεκτών οικονομικών προσφορών δεν συνιστά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 46, 48 και 55 του π.δ. 59/2007, καθώς η θέσπισή του αφενός μεν είναι πρόσφορη για την επίτευξη των σκοπών δημοσίου συμφέροντος που την επιβάλλουν, αφετέρου δε αιτιολογείται επαρκώς από την αναθέτουσα αρχή με αναγωγή σε λόγους που σχετίζονται με τη διασφάλιση της προσήκουσας εκτέλεσης του συμβατικού αντικειμένου. Το δε ύψος αυτού είναι απολύτως εύλογο για τη διασφάλιση της προσήκουσας εκτέλεσης της σύμβασης, όπως προκύπτει και από τις Εθνικές Κλαδικές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας των Εργαζομένων στις Επιχειρήσεις Παροχής Υπηρεσιών Ασφαλείας και Συστημάτων Ασφαλείας όλης της χώρας των ετών 2009 και 2010, οι οποίες - σε μη δεσμευτικούς όρους τους - προσδιόριζαν προς αποφυγή του αθέμιτου ανταγωνισμού το εργοδοτικό κόστος σε ποσοστό 3%. Δεδομένου δε ότι το τεθέν όριο με την επίμαχη διακήρυξη όριο είχε καταστεί εκ των προτέρων γνωστό σε όλους τους δυνητικούς υποψηφίους, μέσω επαρκούς δημοσιότητας και επιπλέον ότι ανάγεται σε συγκεκριμένο ποσοστό επί του προϋπολογισμού της σύμβασης, χωρίς να τελεί σε συνάρτηση με το ύψος των οικονομικών προσφορών των υποψηφίων, η θέσπισή του δεν οδηγεί σε άνιση μεταχείριση των οικονομικών φορέων ούτε πλήττει την ανάπτυξη υγιούς ανταγωνισμού. Το συμπέρασμα δε αυτό επιρρωνύεται λαμβανομένων υπόψη των γεγονότων ότι το μεν ουδείς ενδιαφερόμενος άσκησε ένσταση κατά της νομιμότητας του όρου αυτού, το δε ουδείς εκ των συμμετεχόντων στη διαγωνιστική διαδικασία αποκλείστηκε κατ’ εφαρμογή του.(...)Δέχεται την αίτηση αναθεώρησης
ΝΣΚ/144/2018
Εκμίσθωση ακινήτου του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ - Υπόχρεος καταβολής μισθωμάτων.Κατ' εφαρμογή των διατάξεων του Κανονισμού Μισθώσεων και Εκμισθώσεων του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ το ακίνητο του εκμισθωτή ΙΚΑ-ΕΤΑΜ είχε νομοτύπως εκμισθωθεί προς την εταιρεία «...S», ως μισθώτρια, ενώ το Προξενείο Σεϋχελλών, το οποίο φέρεται μεταγενεστέρως ως μισθωτής, δεν υπεισήλθε νομοτύπως στη μισθωτική σχέση παρά τη σιωπηρή συναίνεση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Δεν έχει καταρτισθεί νόμιμα τροποποιητική σύμβαση μείωσης του μισθώματος στην ως άνω μίσθωση, διότι δεν τηρήθηκε ο συστατικός νόμιμος τύπος της υπογραφής σχετικής τροποποιητικής σύμβασης. Υπόχρεος για την καταβολή του οφειλομένου ποσού από μη καταβληθέντα και στο ιστορικό αναφερόμενα ενοίκια για τον χώρο του 6°'' ορόφου στο κτήριο επί της οδού Κηφισίας 178 είναι η « ...», διότι δεν επήλθε ποτέ νόμιμη μεταβολή του προσώπου του μισθωτή (πλειοψ.).
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/885/2022
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:4η τροποποίηση της σύμβασης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την υλοποίηση της υπηρεσίας «Ψηφιακός Μετασχηματισμός του Ελληνικού Ποδοσφαίρου με σύγχρονα Ψηφιακά Μέσα ΤΠΕ»(...)συντρέχουν οι προβλεπόμενες στο νόμο (άρθρο 132 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016) προϋποθέσεις για τη σύναψη τροποποιητικής σύμβασης, κατά το μέρος που αφορά στις πέραν της 25ης.9.2022 συμπληρωματικές υπηρεσίες φιλοξενίας του Κέντρου Επιχειρήσεων VAR, που παραδεκτώς υποβάλλονται προς έλεγχο, δεδομένου ότι (α) οι επίμαχες συμπληρωματικές υπηρεσίες δεν περιλαμβάνονταν στην αρχική σύμβαση, πλην όμως είναι απαραίτητες για την ορθή εκτέλεση του αντικειμένου αυτής, αφού η εγκατάσταση και λειτουργία του Κέντρου Επιχειρήσεων VAR σε κατάλληλο για το σκοπό αυτό χώρο είναι άρρηκτα συνδεδεμένη και συνιστά απαραίτητη προϋπόθεση για την απρόσκοπτη παροχή των ολοκληρωμένων υπηρεσιών VAR της αρχικής σύμβασης (βλ. ανωτέρω σκέψη 6), οι δε συμπληρωματικές υπηρεσίες αυτές κατέστησαν αναγκαίες μετά την σύναψη της αρχικής σύμβασης, όταν δηλαδή η Ε.Π.Ο. – που μέχρι πρότινος διέθετε τον απαιτούμενο χώρο (ακίνητο) στην αναθέτουσα αρχή δυνάμει του από 24.4.2018 Μνημονίου Συνεργασίας (βλ. ανωτέρω σκέψη 7) – με την ... επιστολή της δήλωσε ότι από την 1η.8.2022 αδυνατεί να εξασφαλίσει τη διάθεση του εν λόγω χώρου, με αποτέλεσμα να προκύψει η ανάγκη εξασφάλισης του κατάλληλου χώρου για τη συνέχιση της λειτουργίας του Κέντρου Επιχειρήσεων VAR μετά την 1η.8.2022 και μέχρι τη λήξη της σύμβασης, (β) η ανάθεση των ως άνω συμπληρωματικών υπηρεσιών σε ανάδοχο διαφορετικό από εκείνον της αρχικής σύμβασης – ήτοι σε ανάδοχο που θα μπορούσε ενδεχομένως να διαθέσει έτερο ακίνητο, καταρχήν κατάλληλο για τη φιλοξενία του Κέντρου Επιχειρήσεων VAR – θα προκαλούσε στην αναθέτουσα αρχή σημαντικά προβλήματα για λόγους τεχνικούς ή οικονομικούς ή θα είχε ως αποτέλεσμα την ουσιαστική αύξηση δαπανών, δεδομένου ότι αφενός μεν η μετεγκατάσταση του εξοπλισμού του Κέντρου Επιχειρήσεων VAR σε άλλο κτίριο, πέραν της επιπλέον δαπάνης για την εκ νέου εγκατάσταση του ίδιου εξοπλισμού σε άλλο χώρο, θα απαιτούσε και την εκτέλεση πρόσθετων εργασιών διασύνδεσης του νέου χώρου φιλοξενίας του ως άνω Κέντρου με τα πιστοποιημένα γήπεδα ποδοσφαίρου μέσω δικτύου οπτικών ινών και, επομένως, την ανάγκη τροποποίησης και επαύξηση της συμβατικής δαπάνης της έτερης σύμβασης της αναθέτουσας αρχής με την …. Α.Ε., που αφορά στη διασύνδεση των γηπέδων με το Κέντρο Επιχειρήσεων VΑR (βλ. ανωτέρω σκέψη 6), αφετέρου δε θα ήταν τεχνικώς δυσχερές να επιτευχθεί εγκαίρως η μετεγκατάσταση του ως άνω Κέντρου και η διασύνδεσή του με τα γήπεδα, καθόσον επέκειτο η έναρξη του πρωταθλήματος ... στις 20.8.2022, (γ) η συνολική αύξηση της συμβατικής δαπάνης που προκύπτει σωρευτικά από τις διαδοχικές τροποποιήσεις της σύμβασης (1η, 2η, 3η και την ήδη ελεγχόμενη 4η), δεν υπερβαίνει το 50% της αξίας της αρχικής σύμβασης.(...)απαραδέκτως υποβάλλεται ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την άσκηση προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας, κατά το μέρος που αφορά στις ήδη παρασχεθείσες υπηρεσίες αυτής, ... ενώ, κατά τα λοιπά κρίνει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του με την ανάδοχο της αρχικής σύμβασης.
ΝΣΚ/237/2018
Θέματα επιβολής του ενιαίου τέλους καθαριότητας και φωτισμού, του φόρου ηλεκτροδοτούμενων χώρων, των δυνητικών ανταποδοτικών τελών και του τέλους ακίνητης περιουσίας σε χώρους, που έχουν υπαχθεί στο καθεστώς διατήρησης ή αναστολής επιβολής κυρώσεων της εγκατασταθείσας αυθαίρετης χρήσης.α) Εάν για την πολεοδομικά προβλεπόμενη χρήση του χώρου που υπήχθη στο καθεστώς διατήρησης ή αναστολής επιβολής κυρώσεων της εγκατασταθείσας σ’ αυτόν αυθαίρετης χρήσης κατά τις διατάξεις των νόμων 3843/2010, 4014/2011, 4178/2013 και 4495/2017, δεν υπήρχε υποχρέωση καταβολής δημοτικών τελών καθαριότητας και φωτισμού, τέλους ακίνητης περιουσίας, τυχόν προβλεπόμενων ανταποδοτικών τελών και φόρου ηλεκτροδοτούμενων χώρων, δεν θα καταβληθούν για τον χώρο αυτό τα πιο πάνω ανταποδοτικά δημοτικά τέλη και ο φόρος ηλεκτροδοτούμενων χώρων, ούτε αναδρομικά, δηλαδή από την εγκατάσταση της αυθαίρετης χρήσης μέχρι την έναρξη του καθεστώς διατήρησης ή αναστολής επιβολής κυρώσεων, ούτε για το διάστημα του καθεστώτος διατήρησης της αυθαίρετης χρήσης ή αναστολής επιβολής κυρώσεων γι’ αυτήν λόγω της υπαγωγής του χώρου αυτού στις πιο πάνω διατάξεις των νόμων 3843/2010, 4014/2011,4178/2013 και 4495/2017 (ομόφ.). β) Εάν για το χώρο που υπήχθη στις πιο πάνω διατάξεις των νόμων 3843/2010, 4014/2011, 4178/2013 και 4495/2017, καταβάλλονταν, πριν την υπαγωγή, δημοτικά τέλη για δηλωθείσα ή διαπιστωθείσα, κατόπιν ελέγχου των δημοτικών αρχών, χρήση, για την οποία ίσχυε μεγαλύτερος ή μικρότερος συντελεστής σε σχέση με το συντελεστή που ισχύει για την εγκατασταθείσα στο χώρο αυτό αυθαίρετη χρήση που διατηρείται με τις διατάξεις αυτές, τα εν λόγω δημοτικά τέλη θα εξακολουθήσουν να προσδιορίζονται και να καταβάλλονται και κατά το καθεστώς διατήρησης ή αναστολής επιβολής κυρώσεων με το συντελεστή (μικρότερο ή μεγαλύτερο) της χρήσης που είχε δηλωθεί ή διαπιστωθεί πριν την υπαγωγή (ομόφ.). γ) Στην περίπτωση κατά την οποία, πριν την υπαγωγή του χώρου στις πιο πάνω διατάξεις των ν. 3843/2010, 4014/2011, 4178/2013 και 4495/2017, είχε δηλωθεί ή είχε εντοπιστεί, κατόπιν ελέγχου των δημοτικών αρχών, η αυθαίρετα εγκατασταθείσα χρήση και τα δημοτικά τέλη προσδιορίζονταν και καταβάλλονταν με το συντελεστή που ίσχυε για την χρήση αυτή, η υπαγωγή της τελευταίας σε καθεστώς διατήρησης ή αναστολής επιβολής κυρώσεων κατά τις πιο πάνω διατάξεις, δεν λαμβάνεται υπόψη για τυχόν επανακαθορισμό των δημοτικών τελών με βάση την πολεοδομικά νόμιμη χρήση του χώρου αυτού, αλλά τα δημοτικά τέλη και ο φόρος ηλεκτροδοτούμενων χώρων εξακολουθούν να επιβάλλονται όπως είχαν υπολογιστεί πριν την υπαγωγή με βάση την εγκατασταθείσα αυθαίρετη χρήση (ομόφ.). δ) Για αυθαίρετες κατασκευές που υπήχθησαν στο καθεστώς αναστολής επιβολής κυρώσεων και εξαίρεσης από την κατεδάφιση των ν. 4014/2011, 4178/2013 και 4495/2017, κατά το μέτρο που οι τελευταίες (αυθαίρετες κατασκευές) επιφέρουν αύξηση της επιφάνειας ηλεκτροδοτούμενων χώρων και του εμβαδού ακίνητης περιουσίας, δεν υφίσταται υποχρέωση υποβολής της δήλωσης που προβλέπεται στις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 3 του ν. 25/1975, 10 παρ. 10 του ν. 1080/1980 και 24 παρ. 5 και 15 του άρθρου 24 του ν. 2130/1993 και, ως εκ τούτου, δεν συντρέχει περίπτωση επιβολής των αντίστοιχων προστίμων μη υποβολής ή υποβολής εκπροθέσμου δηλώσεως (ομόφ.).
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1111/2023
ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:«Προμήθεια και εγκατάσταση εξοπλισμών για την αναβάθμιση της κεντρικής πλατείας …», προϋπολογισθείσας δαπάνης 604.838,71 ευρώ, πλέον Φ.Π.Α.(....)Σε κάθε περίπτωση, ο χαρακτηρισμός, εν προκειμένω, της σύμβασης ως προμήθειας δεν συνιστά ουσιώδη νομική πλημμέλεια, διότι α) δεν εθίγη ο ανταγωνισμός και η αρχή της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων, καθώς στον διαγωνισμό μπορούσαν να δηλώσουν συμμετοχή τόσο προμηθεύτριες όσο και εργοληπτικές επιχειρήσεις και κοινοπραξίες, β) δεν τέθηκαν κριτήρια ως προς την χρηματοοικονομική επάρκεια και την τεχνική και επαγγελματική ικανότητα των υποψηφίων, γ) διασφαλίστηκε πλήρως η αρχή της διαφάνειας με τη δημοσίευση της διακήρυξης του διαγωνισμού στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δ) ουδείς ενδιαφερόμενος φορέας προσέβαλε τους όρους της διακήρυξης ούτε ζητήθηκαν σχετικές διευκρινίσεις.Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 6 της παρούσας, το Δικαστήριο κρίνει ότι η κρίση της προσβαλλομένης, ότι η επίδικη σύμβαση αποτελεί μικτή σύμβαση, με προέχοντα χαρακτήρα αυτόν της σύμβασης δημοσίου έργου, είναι μη νόμιμη. Και τούτο, διότι, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με τον πρώτο λόγο των ένδικων προσφυγών, η ελεγχόμενη σύμβαση αποτελεί μικτή σύμβαση προμηθειών και υπηρεσιών, της οποίας ο προέχων χαρακτήρας, με βάση το κριτήριο της υψηλότερης εκτιμώμενης αξίας, είναι εκείνος της προμήθειας των αναφερόμενων, στη σκέψη 10 της παρούσας, ειδών (φυσικών πλακών, διακοσμητικών κρασπέδων, επιστυλίων και ενδοδαπέδιων φωτιστικών, δοχείων απορριμμάτων, παγκακίων, πάρκων τσέπης, στεγάστρων τύπου ομπρέλα, πίλλαρ, καλλωπιστικών δέντρων). Αντιθέτως, οι αναγκαίες προπαρασκευαστικές εργασίες για την τοποθέτηση των ανωτέρω ειδών (...), που συνιστούν το αντικείμενο της κατηγορίας «Ε.01 Γενικές Εργασίες» του κεφαλαίου 2.2.6 του Παραρτήματος Ι της διακήρυξης ..., έχουν παρεπόμενο, ως προς το κύριο αντικείμενο της σύμβασης, χαρακτήρα, εφόσον δε, για την εκτέλεσή τους, δεν απαιτούνται ειδικές τεχνικές γνώσεις και μέθοδοι ούτε εξειδικευμένο επιστημονικό ή τεχνικό προσωπικό, οι εν λόγω εργασίες εμπίπτουν στην έννοια των υπηρεσιών... Εξάλλου, οι ανωτέρω εργασίες (με κωδικό CPV 45421150-0) δεν εμπίπτουν σε κάποια από τις δραστηριότητες που αναφέρονται στο Παράρτημα ΙΙ του Προσαρτήματος Α΄ του ν. 4412/2016, ούτε αποβλέπουν στην πραγματοποίηση ενός «έργου», όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 2 παρ. 1 περ. 6 β΄ και 7 του νόμου αυτού, καθότι δεν συνιστούν οικοδομικές εργασίες ή εργασίες μηχανικού, υπό την ειδικότερη έννοια του εν λόγω άρθρου. Ανακαλεί την 14/2023 Πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία Επιτρόπου στην Π.Ε. Δράμας.
ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.7/136/2018
Αγορά οικοπέδων. Με δεδομένα αυτά, τα σχέδια συμβάσεων αγοραπωλησίας των οικοπέδων έπρεπε, ως, εξ επαχθούς αιτίας, προμήθεια ακίνητων πραγμάτων, να υποβληθούν σε προληπτικό έλεγχο νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Περαιτέρω, η αιτιολογία περί μοναδικότητας του ακινήτου για την ανέγερση του δημοτικού σχολείου είναι ελλιπής. Ειδικότερα, ενώ η αξιολόγηση των επιμέρους προσφορών και η τεκμηρίωση της επιλεγείσας ως πλέον κατάλληλης έγινε με γνώμονα την εύρεση οικοπέδου για την ανέγερση, εντός αυτού, του διδακτηρίου, εν τέλει το αγορασθέν ακίνητο θα διατεθεί, όχι για την ανέγερση του 7ου Δημοτικού Σχολείου, αλλά για τη διατήρηση του ισοζυγίου κοινοχρήστων χώρων, μετά τον αποχαρακτηρισμό των κοινοχρήστων χώρων στα Ο.Τ. 23 και 24 και την ανέγερση, εντός αυτών, του δημοτικού σχολείου. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη ότι α) οι συμβάσεις αγοραπωλησίας ακινήτων υπήχθησαν στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου μετά από μεταστροφή της νομολογίας του Δικαστηρίου, με την 1391/2017 απόφαση του VI Τμήματος, που δημοσιεύθηκε στις 18 Ιουλίου 2017 και β) σε κάθε περίπτωση η ελεγχόμενη αγορά των οικοπέδων έγινε με τελικό στόχο την επίτευξη ανέγερσης σχολείου, η ανέγερση του σχολείου στα Ο.Τ. 23 και 24 αποφασίστηκε κατόπιν υπόδειξης της αρμόδιας Επιτροπής Καταλληλόλητας, με την επιλογή δε αυτή, αφενός μεν το υπό ανέγερση δημοτικό σχολείο στα Ο.Τ. 23 και 24 θα γειτνιάζει με τον κοινόχρηστο χώρο που θα διατεθεί προς ισοζύγιο, στο Ο.Τ. 22, αφετέρου στην υπολειπόμενη έκταση του αγορασθέντος οικοπέδου θα ανεγερθεί ακόμη ένα σχολικό κτίριο (νηπιαγωγείο), η ανάγκη κατασκευής του οποίου είχε ανακύψει ήδη από το 2013, το Κλιμάκιο κρίνει ότι τα όργανα του Δήμου δεν ενήργησαν με πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων, αλλά από συγγνωστή πλάνη.
ΕΣ/ΚΛ.ΤΜ.7/175/2016
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:«Καθαρισμός κοινοχρήστων χώρων». Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, οι προαναφερθείσες εργασίες καθαρισμού του οικοπέδου στη θέση «Οχυρό» δεν συνιστούν υπηρεσίες συλλογής και μεταφοράς στερεών αποβλήτων και ανακυκλώσιμων υλικών ούτε υπηρεσίες καθαριότητας κοινόχρηστων χώρων και δημοτικών κτιρίων, αλλά υπηρεσίες διαμόρφωσης συγκεκριμένου κοινόχρηστου χώρου. Τούτο δε, διότι από τα συμβατικά τεύχη προκύπτει ότι το αντικείμενο της σύμβασης αναφορικά με τις εργασίες στο συγκεκριμένο ακίνητο συνίσταται στην απομάκρυνση βλαστικών παραγώγων, ήτοι υπολειμμάτων από κλαδέματα δένδρων και φυτών, επομένως, ως τέτοιο, συμπεριλαμβάνεται στις εργασίες συντήρησης χώρων πρασίνου, ενώ η συλλογή και μεταφορά των υπολειμμάτων σε αδειοδοτημένο χώρο απόρριψης δεν εμπίπτει στην έννοια της συλλογής και μεταφοράς στερεών αποβλήτων και ανακυκλώσιμων υλικών, αλλά της συλλογής και μεταφοράς βιοαποδομήσιμων υλικών και ως εκ τούτου δεν εμπίπτει στο ρυθμιστικό πεδίο της διάταξης του άρθρου 61 παρ. 1 του ν. 3979/2011. Συνεπώς, νομίμως οι ως άνω υπηρεσίες ανατέθηκαν απευθείας (ως εκ του ύψους της προϋπολογισθείσας δαπάνης αυτών), χωρίς να προηγηθεί η έκδοση ειδικά αιτιολογημένης απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου που να εξειδικεύει τους όρους της σύμβασης και να αποδεικνύει την αδυναμία εκτέλεσης αυτών από το προσωπικό του Δήμου. Αντιθέτως, μη νομίμως ο Δήμος προέβη στην ανάθεση των εργασιών της απομάκρυνσης των αδρανών υλικών (μπάζων και χονδρόκοκκων υλικών) από το ακίνητο πλησίον του ρέματος «Μέγα Ρέμα Ραφήνας» χωρίς να προηγηθεί η λήψη απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου κατ' εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης, καθόσον τα εν λόγω υλικά εμπίπτουν στην έννοια των στερεών αποβλήτων που προέρχονται «από κατασκευές και κατεδαφίσεις», όπως προσδιορίζονται στον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων και στην Η.Π. 50910/2727/2003 κοινή υπουργική απόφαση, η οποία εξάλλου επιφορτίζει τους πρωτοβάθμιους Ο.Τ.Α. με την αρμοδιότητα συλλογής του συνόλου των στερεών αποβλήτων (άρα και εκείνων που προέρχονται από κατασκευές και κατεδαφίσεις). Ο ισχυρισμός του Δήμου….-…., σύμφωνα με τον οποίο τα αδρανή υλικά δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 61 του ν. 3979/2011, αφού δεν αποτελούν οικιακά απόβλητα, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, δοθέντος ότι όπως προκύπτει από το γράμμα της εν λόγω διάταξης, αυτή δεν αφορά μόνο στα οικιακά απόβλητα, αλλά σε οποιαδήποτε κατηγορία στερεών αποβλήτων, μία εκ των οποίων είναι τα απόβλητα «από κατασκευές και κατεδαφίσεις». Εξάλλου, αλυσιτελώς ο Δήμος προβάλλει ότι προέβη σε ανάθεση της συγκεκριμένης εργασίας διότι δεν νομιμοποιείται να απομακρύνει ο ίδιος αδρανή υλικά, καθόσον ο ισχυρισμός αυτός και αληθής υποτιθέμενος θα συνεπήγετο την απαγόρευση όχι μόνο της μεταφοράς των αδρανών υλικών με ίδια μέσα του Δήμου, αλλά και της ανάθεσης από αυτόν της σχετικής υπηρεσίας σε τρίτο. Εντούτοις, το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη ότι στη συνταχθείσα για τις συγκεκριμένες εργασίες μελέτη αναφέρονται διεξοδικά οι λόγοι, για τους οποίους ο Δήμος υποχρεούτο μεν να εκτελέσει αυτές πάραυτα, εντούτοις αδυνατούσε να το πράξει με ίδια μέσα, αλλά έπρεπε να προχωρήσει στην ανάθεσή τους σε τρίτο, κρίνει ότι τα όργανα του Δήμου δεν ενήργησαν με πρόθεση καταστρατήγησης των κείμενων διατάξεων, όπως άλλωστε καταδεικνύεται και από το γεγονός ότι, έστω όψιμα, το ζήτημα ετέθη υπόψη του Δημοτικού Συμβουλίου, το οποίο συντάχθηκε με την απόφαση ανάθεσης των επίμαχων εργασιών.
ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.4/68/2019
Εκτέλεση έργου:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι εν λόγω συμβάσεις εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του ν.4412/2016 κατά τα προβλεπόμενα στην περ. ζ΄ του άρθρου 10 του ν.4412/2016. Και τούτο διότι, από τα προπαρατεθέντα άρθρα των ανωτέρω συμβάσεων που συνήφθησαν μεταξύ των φερόμενων ως δικαιούχων και του ... προκύπτει ότι οι τελευταίοι ασκούσαν τα καθήκοντά τους υπό τις οδηγίες και εντολές του Συντονιστή του έργου, ο οποίος είχε την εξουσία να θέτει τις γενικές και ειδικές παραμέτρους για την ποιοτική και ποσοτική εκτέλεση του έργου αυτού, ενώ παράλληλα υπόκεινταν στον έλεγχο και την εποπτεία αυτού σχετικώς με την προσήκουσα και εμπρόθεσμη εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους. Επιπλέον, η πιστοποίηση της ορθής εκπλήρωσης των συμβατικών τους υποχρεώσεων εξαρτιόταν από την αιτιολογημένη θετική εισήγηση του Συντονιστή του έργου, η οποία αποτελούσε προϋπόθεση για την καταβολή της αμοιβής τους, ενώ η έγκριση των οργάνων του Ταμείου ήταν αναγκαία, τόσο για την πραγματοποίηση των εκτός έδρας μετακινήσεών τους, όσο και για την καταβολή των σχετικών δαπανών. Εξάλλου, από κανένα στοιχείο δεν προκύπτει ότι οι επίμαχες συμβάσεις ήταν συμβάσεις παροχής ανεξαρτήτων υπηρεσιών και όχι εξαρτημένης εργασίας. Ειδικότερα, ουδόλως αναφέρεται σε αυτές ότι οι φερόμενοι ως δικαιούχοι μπορούσαν να προσέρχονται στον χώρο εργασίας τους και να αναχωρούν από αυτόν στον κατά την κρίση τους αναγκαίο χρόνο για τη διεκπεραίωση των ανατεθέντων καθηκόντων τους, ούτε επίσης προκύπτει ότι αυτοί, κατά τη διάρκεια της επίμαχης σύμβασης, εργάζονταν ως ελεύθεροι επαγγελματίες, παρέχοντας υπηρεσίες και σε άλλους εργοδότες. Επιπλέον, δεν προκύπτει ότι είχαν τη δυνατότητα να επιλέγουν οι ίδιοι τους βασικούς όρους της απασχόλησής τους, χωρίς να ελέγχονται από τον εργοδότη τους ως προς τον τόπο, τον τρόπο και ακόμη και εν μέρει το χρόνο παροχής των υπηρεσιών τους. Αντιθέτως, από το γεγονός ότι υπήρχε καθοδήγηση, έλεγχος και εποπτεία του Ταμείου στους φερόμενους ως δικαιούχους μέσω ιεραρχικά ανωτέρων οργάνων του (Συντονιστή του Έργου), καθώς επίσης και από τη φύση των καθηκόντων που τους έχουν ανατεθεί, τα οποία προϋποθέτουν πλήρη απασχόληση, προκύπτει ότι τα μέρη με τις συναφθείσες συμβάσεις απέβλεψαν στην αποκλειστική και συνεχή απασχόληση των φερόμενων ως δικαιούχων, υπό την καθοδήγηση και την εποπτεία του Συντονιστή του Έργου. (..)Τούτων δοθέντων και μη προβαλλόμενης άλλης πλημμέλειας από την Επίτροπο, οι εντελλόμενες δαπάνες είναι νόμιμες και τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα θα μπορούσαν να θεωρηθούν εάν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος τις πιστώσεις του οποίου βαρύνουν.
ΕλΣυν.Τμ.V(ΚΠΕ)/16/2013
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Χρηματικό ένταλμα προπληρωμής.Η εξόφληση υπηρεσιών μεταφοράς διακίνησης υλικών σε εκτέλεση δημόσιας σύμβασης δεν συνιστά επείγον περιστατικό, πέραν του γεγονότος ότι η ανάγκη διενέργειας του επίμαχου διαγωνισμού και σύναψης της σύμβασης ήταν γνωστή ήδη από το Μάιο του 2012, όταν ζητήθηκε, με τη Φ.810/ΕΠ.6591/14.5.2012 απόφαση της ΔΑΥ (Γ2), η έγκριση προανάληψης για τα έτη 2013-2015 ποσού 360.000 ευρώ σε βάρος του Κ.Α.Ε. 0829. Συνακόλουθα, ο ισχυρισμός της Υπηρεσίας περί έκτακτων αναγκών που σχετίζονται με την επείγουσα προμήθεια και επισκευή υλικών της Π.Α. και επιβάλλουν την έκδοση Χ.Ε.Π. πρέπει να απορριφθεί. Ήδη η χρηματοδότηση της προς ανάθεση υπηρεσίας, τη διασφάλιση της οποίας υποστηρίζεται ότι υπηρετεί η έκδοση του ελεγχόμενου Χ.Ε.Π., μπορεί αναμφίβολα να εξασφαλιστεί και με την έκδοση τακτικών ενταλμάτων πληρωμής, δεδομένου ότι το υπόλοιπο της πίστωσης του Κ.Α.Ε. 0829 κατά τη χρονική στιγμή της 7163/30.10.2013 απόφασης ανάληψης υποχρέωσης ήταν 1.165.585,73 ευρώ και έχει ήδη εγκριθεί η ανάληψη υποχρέωσης για τα έτη 2014-2015 με την 2/52233β/22.11.2012 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών. Πέραν αυτών, στην προκειμένη περίπτωση δεν υφίσταται πραγματική και ενεστώσα ανάγκη πληρωμής, δεδομένου ότι κατά το χρόνο έκδοσης του ελεγχόμενου Χ.Ε.Π. δεν είχε καν ολοκληρωθεί η διαγωνιστική διαδικασία για την ανάθεση της ανωτέρω υπηρεσίας με την ανάδειξη μειοδότη, αφού όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου (Φ.830/ΑΔ.12785/Σ.2824/4.9.2013 έγγραφο της ΔΑΥ/Γ2) ο εν λόγω διαγωνισμός βρισκόταν στο στάδιο ελέγχου της οικονομικής προσφοράς της συμμετέχουσας σ’ αυτόν εταιρείας. Ο ισχυρισμός δε της ΔΑΥ/Γ2 ότι η χρηματοδότηση μελλοντικών δαπανών από Χ.Ε.Π. δεν αντίκειται στα άρθρα 40 παρ. 1 του ν. 2362/1995 και 1 του π.δ/τος 97/2011, σύμφωνα με τα οποία επιτρέπεται η παράταση της προθεσμίας απόδοσης Χ.Ε.Π. για ένα έτος με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, κατόπιν αιτιολογημένης πρότασης του οικείου διατάκτη, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Η παράταση απόδοσης Χ.Ε.Π. αποτελεί κατ’ εξαίρεση δυνατότητα που παρέχεται στο διατάκτη για την αντιμετώπιση ειδικώς αιτιολογημένων εκτάκτων συνθηκών που ανακύπτουν κατά την εκτέλεση των οικείων πληρωμών, δεν σχετίζεται με τις προϋποθέσεις έκδοσης Χ.Ε.Π., πολύ δε περισσότερο δεν μπορεί να δικαιολογήσει την έκδοσή του με την εκ των προτέρων παραδοχή ότι θα παραταθεί ο χρόνος απόδοσης του λογαριασμού του. Τέλος, αβασίμως προβάλλεται και ότι «η Υπηρεσία θα υποχρεωθεί να ματαιώσει έναν ανοικτό διαγωνισμό που έχει ως αντικείμενο την κάλυψη επειγουσών, επιτακτικών, ανελαστικών και κρισίμων για την ΠΑ απαιτήσεων», αφού η έκδοση ή μη Χ.Ε.Π. δεν ασκεί επιρροή στη διαγωνιστική διαδικασία, αλλά στις μελλοντικές τμηματικές πληρωμές οι οποίες, όπως έγινε δεκτό ανωτέρω, εξοφλούνται με την έκδοση τακτικού χρηματικού εντάλματος πληρωμής αφού εκκαθαριστούν από την αρμόδια υπηρεσία και τιμολογηθούν από τον προμηθευτή (πρβλ. υποπαράγρ. Ζ5 του ν. 4152/2013 – ΦΕΚ 107 Α΄).
ΕΣ/ΚΛ.Ε/60/2018
Νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης του έργου του Δήμου Αγίου Δημητρίου με τίτλο «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΟΔΩΝ 2017», (...)Με βάση τα προεκτέθεντα, ο όρος του άρθρου 3.3 της διακήρυξης, σύμφωνα με τον οποίο οι ενδείξεις του άρθρου 3.2 θα πρέπει να αναγράφονται και επί των υποφακέλων «Δικαιολογητικά Συμμετοχής» και «Οικονομική Προσφορά» του κυρίως φακέλου της προσφοράς, δεν έχει τεθεί επί ποινή αποκλεισμού, όπως αντιθέτως συμβαίνει σε άλλες περιπτώσεις, ρητώς προβλεπόμενες στη διακήρυξη (βλ. π.χ. άρθρα 3.3 περ. β΄, 24.1 και 24.2 αυτής, πρβλ. ΣτΕ Ε.Α. 385/2014, 74/1999). Περαιτέρω, εφόσον η συμμετέχουσα επιχείρηση «... ...» είχε αναγράψει επί του κυρίως φακέλου της προσφοράς τις ενδείξεις που απαιτούνται από το άρθρο 3.2, ενώ οι δύο υποφάκελοι έφεραν την αντίστοιχη ένδειξη «Δικαιολογητικά Συμμετοχής» και «Οικονομική Προσφορά» και εσωκλείονταν στον κυρίως φάκελο, διασφαλίστηκε πλήρως το περιεχόμενο καθενός υποφακέλου καθώς και η υποβολή τους εκ μέρους του συγκεκριμένου προσφέροντος, στο πλαίσιο του ελεγχόμενου διαγωνισμού. Με δεδομένα αυτά, μη νομίμως αποκλείστηκε η επιχείρηση «... ...», χωρίς να αποσφραγιστούν οι φάκελοι με τα δικαιολογητικά συμμετοχής και την οικονομική της προσφορά διότι η παράλειψη αναγραφής των ενδείξεων της παρ. 3.2 σε αυτούς τους υποφακέλους συνιστά, στην προκειμένη περίπτωση, επουσιώδη τυπική παράλειψη που δεν πλήττει τους όρους του ανταγωνισμού ή της διαφάνειας, αλλοιώνοντας τα στοιχεία ή το περιεχόμενο της προσφοράς της (πρβλ. Ε.Σ. Απόφ. VI Τμ. 1645/2014, ΣτΕ Ε.Α. 385/2014). Ο αποκλεισμός δε αυτός συνιστά ουσιώδη νομική πλημμέλεια που κωλύει την υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι η Διοίκηση διατηρεί τη δυνατότητα να αποκαταστήσει τη νομιμότητα της διαδικασίας και να αναδιαμορφώσει, αν συντρέχει νόμιμη περίπτωση, το τελικό αποτέλεσμα του διαγωνισμού (πρβλ. ΣτΕ Ε.Α. 227/2011). Ειδικότερα, η Επιτροπή του Διαγωνισμού δύναται, με σχετικό Πρακτικό της, να προβεί, στην αποσφράγιση των υποφακέλων «Δικαιολογητικά Συμμετοχής» και «Οικονομική Προσφορά» της κατά τα ανωτέρω μη νομίμως αποκλεισθείσας επιχείρησης «... ...», στον έλεγχο της οικονομικής της προσφοράς και των δικαιολογητικών συμμετοχής και στη σύνταξη νέου πίνακα μειοδοσίας με την συμπερίληψη στον πίνακα αυτόν της προσφοράς της επιχείρησης «... ...», εφόσον αυτή κριθεί παραδεκτή. Στη συνέχεια και σε περίπτωση που η προσφορά της ως άνω επιχείρησης είναι υψηλότερη αυτής του αναδειχθέντος μειοδότη, ήτοι παραμείνει προσωρινός μειοδότης η επιχείρηση «.......», να επανυποβληθεί, αφού εγκριθεί από την Οικονομική Επιτροπή, το σχετικό Πρακτικό και το νέο σχέδιο σύμβασης προς έλεγχο στο παρόν Κλιμάκιο (πρβλ. Ε.Σ. Πρ. Ε΄ Κλιμ. 482, 533/2017), μη απαιτουμένης ως περιττής, - αφού το άνοιγμα των ως άνω υποφακέλων δεν θα επηρεάζει το αποτέλεσμα της δημοπρασίας -, είτε νέας κληρώσεως είτε της εκδόσεως νέας κατακυρωτικής απόφασης υπέρ του προσωρινού μειοδότη. Για τους λόγους αυτούς.Κωλύεται, κατά τα αναφερόμενα στο σκεπτικό, η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αγίου Δημητρίου και της εργοληπτικής επιχείρησης «... ...», για την εκτέλεση του έργου «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΟΔΩΝ 2017».