ΕΣ/ΤΜ.6/124/2020
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
Υπογραφή σχεδίων συμβάσεων για εκτέλεση υπηρεσίας...Ενόψει των ανωτέρω, ο αποκλεισμός των διαγωνιζόμενων εταιρειών ……………… λόγω των αμφιβολιών της αναθέτουσας αρχής ως προς την έννοια των οικονομικών προσφορών τους, οι οποίες (αμφιβολίες) πάντως δεν δικαιολογούνταν από το περιεχόμενο των προσφορών αυτών και, σε κάθε περίπτωση, ανάγονταν στην ευθύνη της ίδιας της αναθέτουσας αρχής, συνιστά πλημμέλεια της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας, αντικείμενη στην αρχή της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων, σύμφωνα με όσα βασίμως έγιναν δεκτά από το Κλιμάκιο. Η πλημμέλεια αυτή καθίσταται ουσιώδης στην προκειμένη περίπτωση, δοθέντος ότι το ποσοστό έκπτωσης που προσέφερε η μία εκ των αποκλεισθεισών (η ………….), ήταν το υψηλότερο στις Κατηγορίες Α και Β, απορριπτομένων ως αβάσιμων των περί του αντιθέτου λόγων ανάκλησης. Τέλος, ο ισχυρισμός περί συνδρομής συγγνωστής πλάνης των οργάνων της αναθέτουσας αρχής, απαραδέκτως προβάλλεται από την αιτούσα εταιρεία, καθόσον σε επίκληση συγγνωστής πλάνης ως προς τη νομιμότητα διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης νομιμοποιείται μόνο η αναθέτουσα αρχή (Ε.Σ. Τμ. Μειζ.-Επτ. Συνθ. 2490/2015, VI Τμ. 1334, 692/2018, 1789/2016, 6070, 2591/2015, 1203/2014, 3262/2013).
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1756/2022
Εργασία Αντικατάστασης Φωτιστικών Σωμάτων - Λαμπτήρων (...)Σύμφωνα με όσα ήδη έγιναν δεκτά στη σκέψη 9, ορθώς έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη Πράξη ότι το 1ο Πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού δεν έχει αιτιολογηθεί νομίμως. Τούτο, καθόσον στο Πρακτικό αυτό δεν γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της βαθμολογηθείσας τεχνικής προσφοράς ως προς τα κριτήρια Κ1 – Κ4, αλλά περιλαμβάνεται περιγραφή των εν λόγω κριτηρίων, όπως αυτά παρατίθενται στην οικεία διακήρυξη, καθώς και γενικόλογη αναφορά ότι «όλα τα στοιχεία που κατ’ ελάχιστον ζητούνται από τη μελέτη και τη διακήρυξη καλύπτονται πλήρως» (πρβλ. ΕλΣυν Εβδ. Τμ. 2064/2021 και 711/2022). Ωστόσο στην προκειμένη περίπτωση ενόψει του ότι υπάρχει στο ως άνω Πρακτικό μια στοιχειώδης λεκτική αποτύπωση και στη διαδικασία έλαβε μέρος ένας μόνο υποψήφιος οπότε δεν καταλείπεται πεδίο σύγκρισης της προσφοράς του με τις προσφορές άλλων διαγωνιζόμενων, η πλημμέλεια αυτή κρίνεται μη ουσιώδης, καθόσον δεν έπληξε την αντικειμενική ακεραιότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, παρελκούσης της εξέτασης των λοιπών λόγων της υπό κρίση προσφυγής περί συγγνωστής πλάνης της αναθέτουσας αρχής και συνδρομής λόγων δημοσίου συμφέροντος για την υπογραφή της ελεγχόμενης σύμβασης, πρέπει η προσφυγή αυτή να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 32/2022 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/986/2023
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων και της προσφεύγουσας ένωσης οικονομικών φορέων, με αντικείμενο την «Πρόσληψη συμβούλου παροχής υπηρεσιών παρακολούθησης και διαχείρισης των προγραμμάτων ανάπτυξης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης», για χρονικό διάστημα τριών ετών, συνολικής προϋπολογισθείσας δαπάνης 390.000,00 ευρώ (πλέον ΦΠΑ), πλέον δικαιώματος προαίρεσης για ένα έτος ποσού 110.000,00 ευρώ (πλέον ΦΠΑ).(...)(...)Το Δικαστήριο παρατηρεί καταρχάς ότι με τον ως άνω διακωλυτικό λόγο κατά την διατύπωσή του με την προσβαλλομένη, δεν αμφισβητείται ούτε η αρμοδιότητα της αναθέτουσας αρχής να ζητήσει διευκρινίσεις από τους οικονομικούς φορείς που έχουν υποβάλει ασυνήθιστα χαμηλή προσφορά, ούτε η αιτιολογία της 8724/30.1.2023 απόφασης του Υφυπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, με την οποία, το μεν, απορρίφθηκε, κατόπιν ελέγχου, η προσφορά της εταιρείας «…. – … ΟΕ» ως ασυνήθιστα χαμηλή, το δε, έγινε δεκτή η αντίστοιχη της ένωσης οικονομικών φορέων «… ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ» και «… IKE». Συνακόλουθα, ουδεμία πλημμέλεια διαπιστώνεται επί των ζητημάτων αυτών. Περαιτέρω, η χρήση από την αναθέτουσα αρχή ενός αντικειμενικού κριτηρίου για να υπολογιστεί η απόσταση των ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών από την προϋπολογισθείσα δαπάνη ούτε προσκρούει στη διάταξη του άρθρου 88 παρ. 5α του ν. 4412/2016 ή οποιαδήποτε άλλη διάταξη του ενωσιακού δικαίου, δοθέντος ότι με την ως άνω διάταξη της παραγράφου 5α καθιερώνεται η υποχρέωση της αναθέτουσας αρχής να διενεργεί έλεγχο των ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών στην περίπτωση των δημοσίων έργων και των συναφών με αυτά υπηρεσιών, θέτοντας ως κριτήριο την απόκλιση άνω των δέκα ποσοστιαίων μονάδων από τον μέσο όρο του συνόλου των εκπτώσεων των παραδεκτών προσφορών που υποβλήθηκαν, χωρίς, ωστόσο, να απαγορεύει τη χρήση του αντικειμενικού αυτού τρόπου υπολογισμού της απόκλισης των προσφορών (ποσοστό έκπτωσης) και στην περίπτωση που η ελεγχόμενη σύμβαση αφορά στην παροχή υπηρεσιών, όπως εν προκειμένω. Άλλωστε η ίδια η διατύπωση του νόμου («φαίνονται ασυνήθιστα χαμηλές») καταλείπει ευρεία διακριτική ευχέρεια στην αναθέτουσα αρχή να ορίσει αυτόνομα τα κριτήρια, βάσει των οποίων θα προβεί στην εξέταση της ουσίας των προσφορών ως προς το ύψος τους (πρβλ ΕλΣυν Έβδ. Τμ. 1138/2021 σκ. 7), υπό τον αυτονόητο όρο ότι αυτά είναι αντικειμενικά και γενικά, όπως το ποσοστό απόκλισης μίας οικονομικής προσφοράς από την προϋπολογισθείσα δαπάνη. Συνακόλουθα και ο σχετικώς προβαλλόμενος λόγος ανάκλησης πρέπει να γίνει δεκτός.Ανακαλεί την 3/2023 Πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/326/2022
Δημόσια Έργα:Ζητείται η ανάκληση της …… πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και της προσωρινής αναδόχου ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «……….» και τον διακριτικό τίτλο «……..» για την εκτέλεση του έργου «Καθαρισμός – Συντήρηση και Αποκατάσταση υφιστάμενων αντιπλημμυρικών έργων σε ποταμούς και χείμαρρους της Π.Ε. …… ετών 2020 – 2022», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 7.500.000,00 χωρίς ΦΠΑ (9.300.000,00 ευρώ με ΦΠΑ).(....)Μετά την παραδοχή των ανωτέρω λόγων που άγουν σε άρση των διαπιστωθεισών από το Κλιμάκιο πλημμελειών, παρέλκει ως αλυσιτελής, η εξέταση των λοιπών λόγων που αφορούν στην ανάπτυξη ανταγωνισμού στην ελεγχόμενη διαδικασία και στην επίτευξη ικανοποιητικού ποσοστού έκπτωσης, στη θετική έκβαση προηγούμενων διαγωνισμών της ίδια αναθέτουσας αρχής με το αυτό αντικείμενο, στην ελάχιστη (αμελητέα) επίδραση που μπορεί να έχει η γνωμοδότηση του ΦΔΥΚ-ΣΚΚ στο αντικείμενο του έργου, στη συμμόρφωση της αναθέτουσας αρχής σε προηγούμενες θετικές πράξεις του Κλιμακίου και στη συνεπεία αυτής στοιχειοθέτηση περίπτωσης συγγνωστής πλάνης καθώς και στη στάθμιση του επιτακτικού σκοπού δημοσίου συμφέροντος που επιτελεί η ελεγχόμενη σύμβαση (αντιπλημμυρική προστασία) και της αμελητέας επιρροής που μπορεί να έχει επί του αντικειμένου του έργου η γνωμοδότηση του ως άνω Φορέα Διαχείρισης.Ανακαλεί την …... Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΑΕΠΠ/567/2020
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Η προσφεύγουσα επιδιώκει όπως ακυρωθεί η υπ’ αριθμ. … Διακήρυξη της αναθέτουσας αρχής, με αντικείμενο τις «Υπηρεσίες καθαριότητας των κτιριακών εγκαταστάσεων φοιτητικών εστιών και σπουδαστικών εστιών διαχειριστικής ευθύνης του …(....)Για τον λόγο αυτό, ο όρος της περίπτωσης β) της παραγράφου 2.2.6 της Διακήρυξης θα πρέπει να ακυρωθεί, προκειμένου να τροποποιηθεί και να τεκμηριωθεί κατάλληλα, σε σχέση με τις υπό ανάθεση υπηρεσίες. Επειδή, τέλος, ενόψει των αρχών της ίσης μεταχείρισης των προμηθευτών και της διαφάνειας των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων δημόσιας προμήθειας, σε περίπτωση ακύρωσης μίας ή περισσότερων διατάξεων της Διακήρυξης που ρυθμίζουν τις προϋποθέσεις παραδεκτού των προσφορών, όπως στην υπό κρίση Διακήρυξη, πρέπει να ακυρωθεί η Διακήρυξη στο σύνολό της.Δέχεται την Προδικαστική Προσφυγή. Ακυρώνει την υπ’ αριθμ. …Διακήρυξη της αναθέτουσας αρχής.
ΕλΣυν/ΣΤ Κλιμ/7/2010
Προμήθεια καυσίμων από Ν.Α. για την κάλυψη αναγκών Δήμων. Ανάθεση κατόπιν διενέργειας διαγωνισμού. Μη νόμιμη η ανάθεση της προμήθειας, καθόσον: α) η διακήρυξη του διαγωνισμού δεν προσδιόριζε, έστω κατά προσέγγιση, την αιτούμενη ποσότητα των προς προμήθεια καυσίμων κατά κατηγορία και μη νομίμως τα σχέδια συμβάσεων δεν αναγράφουν την ποσότητα των προς προμήθεια ειδών ούτε και τις υπηρεσίες, τα ν.π.δ.δ. και ιδρύματα για τα οποία προορίζεται η ανωτέρω προμήθεια και β) η απόφαση συγκρότησης της Επιτροπής Διαγωνισμού εκδόθηκε από τον Νομάρχη, που είναι αναρμόδιος, αφού η αρμοδιότητα για την έκδοση της απόφασης αυτής ανήκει στη Νομαρχιακή Επιτροπή. Με την 373/2010 απόφασή του, το VI Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανακάλεσε την προμνησθείσα Πράξη του Κλιμακίου ως προς την πρώτη πλημμέλεια λόγω συγγνωστής πλάνης των αρμοδίων οργάνων της αναθέτουσας αρχής και ως προς τη δεύτερη πλημμέλεια λόγω προσκόμισης εγγράφων που αίρουν αυτή.
ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/142/2019
Προμήθεια υγρών καυσίμων...Περαιτέρω, το Κλιμάκιο επισημαίνει ότι δεν ασκεί έννομη επιρροή το γεγονός ότι δεν ασκήθηκαν προδικαστικές προσφυγές ως προς την τροποποίηση των τεχνικών προδιαγραφών της ομάδας Α.4 με το ανωτέρω .../24.5.2018 έγγραφο διευκρινίσεων ή ως προς την παράλειψη της αναθέτουσας αρχής να παρατείνει την προθεσμία υποβολής προσφορών, καθώς ο προσυμβατικός έλεγχος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αποβλέποντας κατά κύριο λόγο στην προστασία του δημοσίου συμφέροντος από τυχόν λάθη, παραλείψεις και πλημμέλειες των διοικητικών οργάνων κατά τη διαδικασία σύναψης των δημοσίων συμβάσεων, καθώς και στην εμπέδωση της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης των διοικουμένων στις ενέργειες της δημόσιας διοίκησης, είναι πλήρης, καθολικός και αυτεπάγγελτος, εκτείνεται δε στο σύνολο της διαδικασίας, χωρίς να εξαρτάται από την αποδοχή ή μη των όρων της διακήρυξης ή των πράξεων των οργάνων των αναθετουσών αρχών από τους διαγωνιζομένους (βλ. Ε.Σ. Τμ. Μείζ. – Επτ. Συνθ. 6025, 5248/2015, VI Τμ. 1334/2018). Τέλος, από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι οι αποκλεισθείσες εταιρείες ... Α.Β.Ε.Ε. και Δ. ... Α.Ε. απέσυραν τις προσφορές τους από τη διαδικασία του διαγωνισμού σε χρόνο προγενέστερο του νόμιμου (βλ. άρθρο 72 του ν. 4412/2016, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο), ενώ, αντιθέτως, η εταιρεία ... Α.Β.Ε.Ε. υπέβαλε την από 24.8.2018 παρέμβασή της ενώπιον της Α.Ε.Π.Π., επιδιώκοντας να μην αποκλεισθεί η τεχνική της προσφορά (βλ. E.Σ. VI Τμ. 19/2019).Κατ` ακολουθίαν των ανωτέρω, κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για τις ομάδες Α.4 και Α.5 του επίμαχου διαγωνισμού
ΣτΕ/1679/2010
Προμήθειες νοσοκομείων.Η αξιολόγηση των τεχνικών προσφορών έγινε με σφραγισμένες τις οικονομικές προσφορές, τηρουμένης της αρχής της διαφάνειας. Το γεγονός ότι δεν μεσολάβησε έκδοση εκτελεστής πράξης της αναθέτουσας αρχής περί έγκρισης του αποτελέσματος της αξιολόγησης των τεχνικών προσφορών, δεν δημιουργεί πλημμέλεια της διαδικασίας, αφού ο διαγωνισμός είναι πρόχειρος. Η αιτούσα δεν υπέστη βλάβη, διότι κατά της κατακυρωτικής πράξης, με την οποία αποκλείστηκε η προσφορά της, άσκησε ενδικοφανή και ένδικα βοηθήματα. Με μη νόμιμη και αντιφατική αιτιολογία αποκλείσθηκε η τεχνική προσφορά της αιτούσης για τα επίμαχα είδη. Δεκτή η αίτηση ακύρωσης.
ΕΣ/Τ6/17/2007
Από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του άρθρου 42 παρ. 9 ν.3316/2005 για την προσθήκη σε διακήρυξη δημοπράτησης έργου όρου επιπλέον των προβλεπομένων στα πρότυπα τεύχη, πρέπει να εκδοθεί προηγουμένως απόφαση του Υπουργού ΠΕ.Χ?.ΔΕ, ύστερα από γνώμη του Τεχνικού Συμβουλίου Κατασκευών. Αναγνώριση συνδρομής συγγνωστής πλάνης αναθέτουσας αρχής λόγω του δυσερμήνευτου των σχετικών διατάξεων, της αλλαγής του νομοθετικού πλαισίου και της πάγιας πρακτικής που ακολουθούσε. Μειοψηφία.
ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.7/301/2019
Εκπόνηση μελέτης:..Με τα δεδομένα αυτά, η δαπάνη είναι νόμιμη, καθώς, ενόψει της διαφορετικής λεκτικής διατύπωσης της αξιολόγησης των τεχνικών προσφορών των διαγωνιζομένων στο δεύτερο υποκριτήριο του πρώτου κριτηρίου και στο τρίτο υποκριτήριο του δεύτερου κριτηρίου, αιτιολογείται η διαφορετική βαθμολογία τους στο πρώτο και στο δεύτερο κριτήριο, αντίστοιχα, όσον αφορά δε στο εύρος της διαφοράς των εν λόγω βαθμολογιών, τούτο αποτελεί τεχνική κρίση, που δεν ελέγχεται από το Κλιμάκιο. Περαιτέρω, ενόψει της πανομοιότυπης λεκτικής διατύπωσης της αξιολόγησης των τεχνικών προσφορών των διαγωνιζομένων και στα τρία υποκριτήρια του τρίτου κριτηρίου, δεν αιτιολογείται μεν η διαφορετική βαθμολογία στο τρίτο κριτήριο, όμως η πλημμέλεια αυτή δεν απέβη τελικά ουσιώδης, καθώς, ακόμα και αν είχαν λάβει την ίδια βαθμολογία στο τρίτο κριτήριο, όπως έπρεπε, και πάλι η συνολική βαθμολογία της εταιρείας «...» θα ήταν μεγαλύτερη από αυτήν της εταιρείας «...», ενόψει των βαθμολογιών των τεχνικών προσφορών τους στα δύο πρώτα κριτήρια και των οικονομικών προσφορών τους.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί.
ΕΣ/Τμ.4/59/2014
ΑΝΑΛΗΨΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗΣ: Ζητείται να ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη για λόγους συγγνωστής πλάνης στο πρόσωπο της αναθέτουσας αρχής(....)Μη νόμιμη η δαπάνη που αφορά στην καταβολή αμοιβής σε εταιρεία από Νοσοκομείο για την προμήθεια χαρτοκιβωτίων απόρριψης μολυσματικών αποβλήτων, καθόσον κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 21 του ν. 2362/1995, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 21 του ν. 3871/2010και του π.δ/τος 113/2010, δεν εκδόθηκε απόφαση ανάληψης υποχρέωσης, με την οποία να δεσμεύεται η αναγκαία ισόποση πίστωση μέχρι την πραγματοποίηση και εξόφληση της σχετικής δαπάνης, η οποία (απόφαση) απαιτείται πριν από κάθε ενέργεια για την εκτέλεση οποιασδήποτε δαπάνης του Δημοσίου και των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.(...)Ανακαλεί την 123/2014 Πράξη του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο Τμήμα αυτό, λόγω συγγνωστής πλάνης